Kto może sterylizować w salonie

Do 2 sierpnia 2026 sterylizować w salonie mógł każdy, kto umiał obsłużyć autoklaw. Od 3 sierpnia obowiązuje nowe rozporządzenie sanitarne, które po raz pierwszy stawia wymagania wobec osoby, a nie tylko wobec sprzętu i procedury.

Dla jednoosobowego salonu, w którym sterylizuje właścicielka, to jedna z najpoważniejszych zmian w całym rozporządzeniu. I jedna z najbardziej kosztownych.

Czego wymaga przepis

Osoba przeprowadzająca sterylizację musi mieć:

• tytuł zawodowy technika sterylizacji medycznej, albo
• co najmniej średnie wykształcenie oraz ukończony kurs kwalifikacyjny z zakresu technologii sterylizacji i dezynfekcji.

To alternatywa, nie koniunkcja - wystarczy jedna ze ścieżek. Dla większości stylistek realna jest druga: średnie wykształcenie plus kurs.

Czego przepis nie wymaga (a bywa sprzedawane)

Warto to powiedzieć wprost, bo wokół nowych przepisów zawsze pojawia się fala ofert szkoleniowych.

Szkolenie u dystrybutora autoklawu to nie jest kurs kwalifikacyjny. Instruktaż obsługi urządzenia - jak załadować, jaki program wybrać, jak odczytać wynik - jest przydatny i często potrzebny do gwarancji, ale nie spełnia wymogu z rozporządzenia. Przepis mówi o kursie z zakresu technologii sterylizacji i dezynfekcji, czyli o kwalifikacji zawodowej, a nie o przeszkoleniu produktowym.

Jeśli ktoś sprzedaje Ci "certyfikat zgodny z nowym rozporządzeniem" po dwugodzinnym webinarze, poproś o podstawę programową kursu kwalifikacyjnego.

Masz dwa lata i to jest dobra wiadomość

Wymagania dotyczące kwalifikacji personelu oraz sprzętu do sterylizacji objęte są dwuletnim okresem przejściowym. Licząc od 3 sierpnia 2026, termin przypada na sierpień 2028.

To dużo czasu - pod warunkiem, że go użyjesz. Dwa scenariusze, które zwykle kończą się źle:

• "Zdążę w ostatnim roku" - kursy kwalifikacyjne mają ograniczoną liczbę miejsc i terminy, a cała branża będzie się dostosowywać w tym samym oknie. Kolejki będą się tworzyć w 2028, nie w 2026.
• "To mnie nie dotyczy, bo oddaję na zewnątrz" - patrz niżej, bo wtedy dotyczy Cię inny zestaw obowiązków.

Sterylizacja zewnętrzna: alternatywa z własnymi warunkami

Jeśli nie chcesz zdobywać kwalifikacji ani inwestować w autoklaw, możesz zlecać sterylizację na zewnątrz. To legalna droga, ale nie jest to droga "bez dokumentów" - przeciwnie.

Przy sterylizacji zewnętrznej potrzebujesz:

• umowy z podmiotem wykonującym sterylizację,
• protokołów przekazania narzędzi - każdorazowo,
• przechowywania jednego i drugiego przez 10 lat.

Dziesięcioletnia archiwizacja to nowość, która zaskakuje najbardziej. Kwitek od firmy sterylizującej przestaje być papierkiem do kosza po miesiącu - staje się dokumentem archiwalnym. Warto od razu założyć segregator albo folder cyfrowy z układem rocznym.

Autoklaw: norma PN-EN 13060

Jeśli sterylizujesz u siebie, urządzenie ma spełniać normę PN-EN 13060. Sprawdź to w dokumentacji technicznej i na tabliczce znamionowej, a nie w opisie ze sklepu.

Praktyczna wskazówka: sprzęt opisywany jako "autoklaw klasy B" do zastosowań medycznych zwykle tę normę spełnia, ale dowodem jest dokument, nie klasa w nazwie handlowej. To dokument pokażesz inspektorowi.

Do tego dochodzi obowiązek prowadzenia rejestru konserwacji i przeglądów sprzętu. Jeśli dotąd prowadziłaś tylko kartę sterylizacji i testy Sporal, to jest osobny dokument, którego prawdopodobnie nie masz.

Trzy decyzje do podjęcia

1. Sterylizuję sama czy oddaję na zewnątrz? Pierwsza droga to kurs plus autoklaw w normie. Druga to umowa, protokoły i archiwum na 10 lat. Nie ma trzeciej.
2. Jeśli sama - kiedy kurs? Wpisz termin do kalendarza na 2027, nie na 2028.
3. Jeśli na zewnątrz - gdzie trzymam protokoły? Ustal to teraz, zanim uzbiera się rok kwitków bez systemu.

Najczęściej zadawane pytania

Czy właścicielka salonu musi mieć kurs, jeśli sterylizuje sama?

Tak. Wymóg dotyczy osoby przeprowadzającej sterylizację, niezależnie od tego, czy jest to pracownica, czy właścicielka. Alternatywą jest tytuł technika sterylizacji medycznej albo zlecenie sterylizacji na zewnątrz.

Od kiedy dokładnie muszę mieć kwalifikacje?

Wymagania dotyczące kwalifikacji personelu i sprzętu objęte są dwuletnim okresem przejściowym liczonym od wejścia rozporządzenia w życie 3 sierpnia 2026, czyli termin przypada na sierpień 2028.

Czy szkolenie z obsługi autoklawu wystarczy?

Nie. Rozporządzenie wymaga kursu kwalifikacyjnego z zakresu technologii sterylizacji i dezynfekcji. Instruktaż obsługi konkretnego urządzenia u dystrybutora jest czymś innym i nie zastępuje tej kwalifikacji.

Jak długo przechowuję protokoły ze sterylizacji zewnętrznej?

Umowy i protokoły przekazania narzędzi do sterylizacji zewnętrznej przechowuje się przez 10 lat. To znacznie dłużej niż typowe okresy dla pozostałej dokumentacji salonu.

Co jeśli mam autoklaw niespełniający normy?

Masz czas do sierpnia 2028 na wymianę sprzętu albo na przejście na sterylizację zewnętrzną. Do tego czasu prowadź normalną dokumentację sterylizacji - okres przejściowy dotyczy sprzętu i kwalifikacji, a nie obowiązku prowadzenia zapisów.