Kto może sterylizować w salonie

Czy do sterylizacji w salonie trzeba kursu lub dyplomu? Co mówią ustawa i zalecenia GIS oraz czego nie znaleźliśmy w przepisach.
Krótko: w źródłach, które sprawdziliśmy, nie ma przepisu wymagającego od osoby sterylizującej w salonie beauty tytułu technika sterylizacji medycznej ani kursu kwalifikacyjnego. Zalecenia GIS mówią ogólnie o „osobie uprawnionej do przeprowadzenia dekontaminacji” i nie definiują, kim ona jest.
Korekta z 28 października 2026. Wcześniejsza wersja tego artykułu przedstawiała wymóg wykształcenia lub kursu jako przepis „nowego rozporządzenia sanitarnego” oraz dwuletni okres przejściowy do sierpnia 2028. Nie znaleźliśmy takiego rozporządzenia w Dzienniku Ustaw ani tych wymagań w zaleceniach GIS (szczegóły w artykule o zaleceniach GIS dla salonów beauty), dlatego treść zastąpiliśmy.
Co mówią źródła o osobie sterylizującej
- Ustawa: art. 16 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. 2025 poz. 1675) nakazuje wdrożyć procedury obejmujące m.in. zasady stosowania sprzętu poddawanego sterylizacji. Nie wskazuje kwalifikacji osoby, która sterylizuje.
- Możliwe rozporządzenie: art. 22 ust. 2 tej ustawy pozwala ministrowi zdrowia określić kwalifikacje osób realizujących procedury czystości i dekontaminacji. Nie znaleźliśmy rozporządzenia wydanego na tej podstawie w Dz.U. 2025-2026.
- Zalecenia GIS (maj 2026): za skuteczny proces sterylizacji, w tym dobór wskaźników i przyrządów testowych, odpowiada „osoba uprawniona do przeprowadzenia dekontaminacji”. Dokument nie określa wykształcenia ani kursu.
Nie znaczy to, że wiedza nie ma znaczenia. Procedury muszą być stosowane, a sterylizacja kontrolowana, więc osoba, która ją prowadzi, powinna rozumieć cały proces. Jeśli chcesz dobrego szkolenia, wybierz kurs z programem z zakresu dekontaminacji i sterylizacji, ale nie traktuj certyfikatu jako dokumentu wymaganego przez przepis, dopóki nie wskaże go akt prawny.
Uwaga na oferty „certyfikatu zgodnego z nowym rozporządzeniem”
Skoro rozporządzenia o kwalifikacjach nie znaleźliśmy, nie opłaca się kupować kursu pod hasłem „wymagane od sierpnia 2026”. Zapytaj sprzedawcę o numer Dziennika Ustaw. Instruktaż u dystrybutora autoklawu jest przydatny, ale uczy obsługi urządzenia, a nie procesu dekontaminacji.
Sterylizacja zewnętrzna
Zalecenia GIS dopuszczają sterylizację u wyspecjalizowanego podmiotu zewnętrznego, który ma system zarządzania jakością (ISO lub GMP) i gwarantuje wykonanie wyrobu sterylnego. Dla takiego rozwiązania zalecają:
- dokumentację potwierdzającą regularną sterylizację, np. umowę, faktury, dziennik odbioru narzędzi i ich oddawania,
- przekazywanie narzędzi w zabezpieczonych opakowaniach i szczelnie zamykanych pojemnikach transportowych, myte i dezynfekowane po każdym użyciu.
Okresu przechowywania tych dokumentów zalecenia nie wskazują. Rozsądnie jest je archiwizować na wypadek kontroli, ale konkretna liczba lat nie wynika ze sprawdzonych przez nas źródeł.
Autoklaw i kontrola procesu
Gdy sterylizujesz u siebie, GIS zaleca sterylizację parą wodną w nadciśnieniu w sterylizatorach spełniających co najmniej normę PN-EN 13060. Sprawdź to w dokumentacji technicznej urządzenia, nie w opisie sklepowym.
- każdy cykl oceniaj wskaźnikami fizycznymi, chemicznymi i biologicznymi,
- kontrolę biologiczną wykonuj nie rzadziej niż raz w tygodniu (testy biologiczne i karta sterylizacji),
- urządzenia kontroluj według harmonogramu, co najmniej raz w roku, i przechowuj zapisy z przeglądów i konserwacji,
- materiał sterylny w opakowaniach papierowo-foliowych, w zamkniętych szafkach lub szufladach, przechowuj nie dłużej niż 2 miesiące (pakietowanie narzędzi).
Szerzej o dokumentacji i sprzęcie: autoklaw i dokumentacja sterylizacji.
Trzy decyzje do podjęcia
- Sterylizuję sama czy zlecam na zewnątrz? Własny autoklaw wymaga sprzętu w zalecanej normie i kontroli procesu. Zlecenie na zewnątrz wymaga umowy i dokumentów obiegu narzędzi.
- Kto w salonie odpowiada za proces? Wskaż osobę w procedurze i zadbaj o jej przeszkolenie w zakresie dekontaminacji.
- Czy procedury opisują cały ciąg: dezynfekcję wstępną, mycie, dezynfekcję właściwą, sterylizację i przechowywanie? Gotowe dokumenty są w pakiecie Fundament, a punktem wyjścia jest wzór procedury sanitarnej.
Zobacz też: Autoklaw: co to jest i jak działa; Jaki autoklaw do salonu beauty: jak wybrać.
Najczęściej zadawane pytania
Czy muszę mieć kurs kwalifikacyjny ze sterylizacji, żeby sterylizować w salonie?
W sprawdzonych źródłach (ustawa o zapobieganiu zakażeniom, Dz.U. 2025-2026, zalecenia GIS z maja 2026) nie znaleźliśmy takiego wymogu. Zalecenia GIS mówią o osobie uprawnionej do przeprowadzenia dekontaminacji, bez definicji. Jeśli ukaże się rozporządzenie określające kwalifikacje, zaktualizujemy ten artykuł.
Czy szkolenie u dystrybutora autoklawu wystarczy?
Nie znaleźliśmy przepisu, który wskazywałby rodzaj szkolenia. Szkolenie z obsługi urządzenia jest przydatne, ale procedury muszą obejmować cały proces dekontaminacji, więc osoba odpowiedzialna powinna go rozumieć.
Czy sterylizację mogę oddawać na zewnątrz?
Tak, zalecenia GIS to dopuszczają, jeśli podmiot ma system zarządzania jakością (ISO lub GMP) i gwarantuje wykonanie wyrobu sterylnego, a Ty masz dokumenty potwierdzające regularną współpracę.
Jak długo przechowywać dokumentację sterylizacji?
W sprawdzonych źródłach nie znaleźliśmy określonej liczby lat. Zalecenia GIS mówią, że zapisy z przeglądów i konserwacji urządzeń powinny być przechowywane. Okres warto ustalić w procedurze salonu i konsultować w razie wątpliwości z państwowym powiatowym inspektorem sanitarnym, który może zaopiniować procedury.
Stan prawny na: 28 października 2026
Podstawa prawna: art. 16 i art. 22 ust. 2 ustawy z 5.12.2008 o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 1675); „Zalecenia i wymagania higieniczno-sanitarne Głównego Inspektora Sanitarnego w zakresie świadczenia usług w branży beauty” (GIS, maj 2026); wykaz aktów w Dz.U. 2025-2026 (wyszukiwanie po tytułach). Nie sprawdzono: programów kursów dostępnych na rynku, Monitora Polskiego ani projektów rozporządzeń.
Ostatni przegląd: 28 października 2026