Instrukcja BHP w salonie kosmetycznym

Instrukcja BHP w salonie kosmetycznym to dokument, który pracownica ma mieć pod ręką przy stanowisku. Mówi, co zrobić przed rozpoczęciem pracy, jak pracować bezpiecznie, co zrobić po zakończeniu i jak postąpić w sytuacji awaryjnej. To nie jest to samo co ocena ryzyka zawodowego ani szkolenie wstępne. Te trzy dokumenty uzupełniają się, ale każdy odpowiada na inne pytanie.

Poniżej wyjaśniamy, jakie instrukcje przepisy każą udostępnić pracownikom, co powinny zawierać, jak je odróżnić od oceny ryzyka i jak potwierdzić, że pracownica je zna. Jeśli zatrudniasz pierwszą osobę, zacznij od przeglądu w artykule o zatrudnieniu pierwszej stylistki.

Najważniejsze w skrócie

• Pracodawca wydaje szczegółowe instrukcje i wskazówki dotyczące BHP na stanowiskach pracy (art. 237⁴ § 2 Kodeksu pracy).
• Rozporządzenie o ogólnych przepisach BHP wymienia cztery obszary instrukcji: prace z zagrożeniami, obsługa maszyn i urządzeń, postępowanie z materiałami szkodliwymi i niebezpiecznymi oraz udzielanie pierwszej pomocy. Mają być aktualne i dostępne do stałego korzystania.
• Instrukcja ma wskazywać czynności przed pracą, zasady bezpiecznej pracy, czynności po jej zakończeniu i postępowanie w sytuacjach awaryjnych, w sposób zrozumiały dla pracowników.
• Instrukcje o substancjach i mieszaninach stwarzających zagrożenie uwzględniają informacje z kart charakterystyki.
• Ocena ryzyka i instrukcja to dwa dokumenty. Pracownik potwierdza zapoznanie się z przepisami i zasadami BHP na papierze lub elektronicznie.

Czym jest instrukcja BHP stanowiskowa i kiedy jest potrzebna

W przepisach nie ma nazwy „instrukcja BHP stanowiskowa”. Kodeks pracy mówi o szczegółowych instrukcjach i wskazówkach BHP na stanowiskach pracy (art. 237⁴ § 2), a rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów BHP (§ 41) nakłada na pracodawcę obowiązek udostępnienia pracownikom, do stałego korzystania, aktualnych instrukcji BHP. W salonie praktycznym odpowiednikiem jest zestaw krótkich instrukcji do stanowiska.

Obowiązek dotyczy pracowników, więc zaczyna się od pierwszej osoby na etacie. Jeśli w Twoim lokalu pracują osoby na zleceniu lub na B2B, art. 304 Kodeksu pracy nakłada na Ciebie obowiązek zapewnienia im bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, a art. 304¹ przenosi obowiązki z art. 211 (m.in. stosowanie się do wskazówek BHP) także na nie. Dlatego nawet bez etatu opłaca się wręczyć każdej osobie ten sam zestaw instrukcji. Jeśli pracujesz sama, rozporządzenie o instrukcjach nie nakłada na Ciebie obowiązku wobec samej siebie, ale instrukcje spisane na starcie ułatwiają wdrożenie pierwszej osoby.

Co powinna obejmować instrukcja BHP w salonie kosmetycznym

Rozporządzenie wskazuje obszary, w których instrukcje mają być udostępnione. Poniżej przekładamy je na przykłady z salonu. To propozycja podziału, nie wzór urzędowy, więc dopasuj ją do swojego sprzętu i preparatów.

Obszar z § 41	Przykład z salonu	Na czym opierasz treść
Prace związane z zagrożeniami wypadkowymi lub dla zdrowia	Zdejmowanie hybrydy, frezowanie, praca z lampą, zabiegi na brwiach i rzęsach	Ocena ryzyka dla stanowiska
Obsługa maszyn i urządzeń	Frezarka, lampa, autoklaw, zgrzewarka rękawów	Instrukcje producentów i dokumentacja urządzeń
Postępowanie z materiałami szkodliwymi i niebezpiecznymi	Preparaty do paznokci, kleje, środki dezynfekcyjne	Karty charakterystyki, np. karta SDS kleju do rzęs
Udzielanie pierwszej pomocy	Zaczerwienienie lub obrzęk po zabiegu, skaleczenie, zachlapanie oka	Apteczka i pierwsza pomoc w salonie

Układ pojedynczej instrukcji

Rozporządzenie określa, co każda instrukcja ma wskazywać w sposób zrozumiały dla pracowników. Ułóż ją według tego schematu:

1. Przed rozpoczęciem pracy. Na przykład sprawdzenie, czy wentylacja działa, czy urządzenie nie ma widocznych uszkodzeń i czy stanowisko jest przygotowane.
2. Bezpieczne wykonywanie pracy. Kolejne czynności, środki ochrony indywidualnej, czego nie wolno łączyć lub robić.
3. Po zakończeniu pracy. Wyłączenie urządzeń, odłożenie i zabezpieczenie preparatów, sprzątanie stanowiska.
4. Sytuacje awaryjne. Rozlanie preparatu, awaria urządzenia, kontakt preparatu ze skórą lub oczami, skaleczenie, numer alarmowy i kogo zawiadomić.

Instrukcje dotyczące substancji stwarzających zagrożenie lub ich mieszanin uwzględniają informacje z kart charakterystyki. Treść bierzesz z kart dostarczonych przez producenta, nie z ogólnych poradników. O warunkach pracy z oparami opisujemy w artykule o wentylacji i substancjach chemicznych w BHP.

Nie sprawdzaliśmy przepisów przeciwpożarowych, więc nie omawiamy instrukcji bezpieczeństwa pożarowego ani wymagań dla konkretnego budynku. To osobna sprawa, którą ustalasz według rodzaju lokalu.

Ocena ryzyka zawodowego a instrukcja: dwa dokumenty

Najczęstszy błąd to uznanie, że jeden dokument załatwia oba obowiązki. Ocena ryzyka mówi, jakie zagrożenia występują. Instrukcja mówi, co pracownica ma robić, żeby z nich nie ucierpieć.

	Ocena ryzyka zawodowego	Instrukcja BHP
Podstawa	Art. 226 pkt 1 Kodeksu pracy, § 39a rozporządzenia o ogólnych przepisach BHP	Art. 2374 § 2 Kodeksu pracy, § 41 rozporządzenia
Odpowiada na pytanie	Jakie zagrożenia i jak duże jest ryzyko na stanowisku?	Jak wykonać pracę bezpiecznie i co zrobić w razie awarii?
Zawartość	Opis stanowiska, czynniki środowiska pracy, wyniki oceny, środki profilaktyczne, data i osoby oceniające	Czynności przed pracą, w trakcie, po pracy i w sytuacjach awaryjnych
Dla kogo	Dla pracodawcy i pracowników, którzy poznają ryzyko	Dla pracownika przy stanowisku, do stałego korzystania

Kolejność pracy jest prosta: najpierw ocena, potem instrukcje, na końcu instruktaż stanowiskowy, w którym pokazujesz pracownicy, jak z nich korzystać. Ramowy program instruktażu stanowiskowego zakłada omówienie wyników oceny ryzyka (zobacz też opis szkoleń BHP na stronie PIP). Jak napisać samą ocenę, opisujemy w artykule o ocenie ryzyka zawodowego stylistki paznokci, a przebieg szkolenia w tekście o szkoleniu wstępnym BHP w salonie beauty.

Jak zapoznać pracownicę z instrukcją i potwierdzić to podpisem

Kodeks pracy nakłada na Ciebie obowiązek zaznajamiania pracowników z przepisami i zasadami BHP dotyczącymi wykonywanych prac. Pracownik z kolei potwierdza zapoznanie się z przepisami oraz zasadami BHP w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 237⁴ § 1 i 3). Przepis nie nakazuje osobnej listy podpisów pod każdą instrukcją, ale tak najłatwiej udokumentować, że pracownica poznała konkretną wersję.

1. Przygotuj komplet instrukcji i opatrz każdą datą wersji.
2. Udostępnij je przy stanowisku lub w miejscu, do którego pracownica ma stały dostęp. Rozporządzenie wymaga udostępnienia do stałego korzystania, ale nie wskazuje miejsca. Wyjątek: instrukcje o udzielaniu pierwszej pomocy mają wisieć przy apteczce (§ 44).
3. Omów je w trakcie instruktażu stanowiskowego, na stanowisku, z pokazem.
4. Poproś o potwierdzenie z datą i podpisem na liście zapoznania się, papierowej lub elektronicznej.
5. Po zmianie sprzętu lub preparatu zaktualizuj instrukcję i powtórz zapoznanie.

Instrukcje mają być zrozumiałe dla pracowników. Jeśli w zespole pracują osoby słabiej władające polskim, przygotuj wersję w drugim języku. Przykład planu wdrożenia dla zespołów polsko-ukraińskich znajdziesz w artykule o szkoleniu nowej stylistki z Ukrainy.

Najczęściej zadawane pytania

Czy instrukcja BHP jest obowiązkowa w salonie bez pracowników?

Przepis o instrukcjach mówi o udostępnianiu ich pracownikom. Nie znaleźliśmy obowiązku wobec osoby, która pracuje sama i nikogo nie zatrudnia. Spisanie instrukcji na starcie jest jednak dobrą bazą na dzień, w którym zatrudnisz pierwszą stylistkę.

Czy potrzebuję osobnej instrukcji do każdego urządzenia?

Przepis wymaga instrukcji dotyczących obsługi maszyn i urządzeń, ale nie określa liczby dokumentów ani ich formy. Ważne, żeby obejmowały wskazane obszary, były aktualne i zrozumiałe. W małym salonie krótkie osobne karty do frezarki, lampy i autoklawu zwykle czyta się łatwiej niż jeden długi dokument.

Czy instrukcja musi wisieć na ścianie?

Rozporządzenie wymaga udostępnienia instrukcji do stałego korzystania i nie wskazuje miejsca. Wprost wskazuje natomiast wywieszenie instrukcji udzielania pierwszej pomocy przy apteczce razem z wykazem osób wyznaczonych do tej pomocy.

Jak często aktualizować instrukcje?

Przepis mówi o instrukcjach aktualnych i nie wyznacza terminu. Aktualizuj je przy każdej zmianie sprzętu, preparatu lub sposobu pracy, i powtórz zapoznanie pracownicy.

Czy pracownica musi podpisać instrukcję?

Kodeks pracy wymaga potwierdzenia zapoznania się z przepisami i zasadami BHP przez pracownika w postaci papierowej lub elektronicznej. Podpis pod listą zapoznania z konkretną wersją instrukcji jest najprostszym sposobem na zachowanie tego dowodu.

---

Stan prawny na: 2 listopada 2026
Podstawa prawna: art. 226 pkt 1, art. 237⁴ § 1-3, art. 304 i art. 304¹ Kodeksu pracy (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1245); § 39, § 39a, § 41 i § 44 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26.09.1997 w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jednolity: Dz.U. 2003 poz. 1650, ze zmianami z Dz.U. 2007 poz. 330, 2008 poz. 690, 2011 poz. 1034, 2021 poz. 2088 i 2026 poz. 927; § 41 ust. 2 w brzmieniu z 2021 r.; zmiana z 2026 r. dotyczy § 30a o temperaturze); rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 27.07.2004 w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. 2024 poz. 1327, załącznik nr 1 część II). Nie sprawdzono: przepisów przeciwpożarowych i instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, przepisów o czynnikach chemicznych w miejscu pracy poza odesłaniem do kart charakterystyki, wytycznych PIP dotyczących formy instrukcji, instrukcji producentów urządzeń ani wymagań dla konkretnego budynku.
Ostatni przegląd: 2 listopada 2026